Mindfulness voorbij meditatie, op maat van je cliënt.
Niet elke cliënt houdt van stilzitten en meditatie. Deze toolbox helpt je mindfulness af te stemmen op je cliënt. Via werkvormen voor denken, voelen of doen, met aandacht voor traumasensitief werken.
Herken je dit?
Je wil je cliënt doelgericht begeleiden naar het hier-en-nu, zonder de afstemming op je cliënt en het therapeutische proces te verliezen.
Je merkt dat niet elke cliënt mindfulness op dezelfde, ‘typische’ manier wil of kan oefenen. Sommige cliënten haken af wanneer mindfulness vooral draait rond stilzitten, vertragen of focussen op de binnenwereld. Toch wordt mindfulness maar al te vaak gelijkgesteld met meditatie.
Je zoekt werkvormen die beter aansluiten bij verschillende soorten cliënten en meer mogelijkheden bieden dan alleen meditatie- en afstemoefeningen.
Als je dan toch met meditatie aan de slag gaat, wil je dat bovendien op een veilige en traumasensitieve manier kunnen doen.
Je werkt regelmatig met cliënten die zo overspoeld zijn door stress, spanning of emoties dat mindfulness op dat moment bijzonder uitdagend aanvoelt.
Je verliest veel tijd met het zoeken naar geschikte werkvormen en botst vaak op protocollen en boeken. Werken op maat van je cliënt is een tijdrovende zoektocht van urenlang werkvormen aanpassen en eindeloos kopiëren uit boeken. Je mist één praktische bundel waaruit je meteen inspiratie en werkvormen kan halen, afgestemd op je cliënt.
Je wil ACT op een cliëntvriendelijke manier vertalen en cliënten ook tussen sessies verder aan de slag laten gaan met mindfulness. Daarom zoek je cliëntvriendelijke worksheets die complexe ACT-concepten vertalen naar begrijpelijke taal en concrete oefeningen.
Daarom ben ik zelf materiaal beginnen ontwikkelen. En het resultaat ligt er nu: de mindfulness-in-actie toolbox. Een verzameling ACT-gebaseerde werkvormen die cliënten helpen om hun mindfulness te ontdekken via denken, voelen én doen.
Zo heb je als hulpverlener één centrale plek waaruit je meteen kan putten, zonder telkens opnieuw te moeten zoeken of aanpassen. En kunnen je cliënten ook buiten de sessie verder oefenen, zodat inzichten beter verankerd worden in het dagelijks leven.
Dan ben je niet alleen!
Doorheen de jaren merkte ik dat veel ACT-materiaal rond mindfulness draait om meditatie. Terwijl sommige cliënten net méér onrust ervaren wanneer ze stilzitten met hun ogen gesloten. En ik ontdekte ook waarom.
Soms sluit een mindfulness-oefening onvoldoende aan bij de ingang van de cliënt: sommige cliënten zoeken houvast in dingen analyseren en begrijpen (denken), anderen in hun binnenwereld (voelen) en nog anderen in actie ondernemen (doen). Om een oefening echt te doen landen bij je cliënt, is aansluiten bij die ingang van essentieel belang.
Daarnaast merkte ik dat veel mindfulness-interventies onvoldoende rekening houden met trauma. Bij cliënten met een traumaverleden kan het destabiliserend zijn om de aandacht te snel of te lang naar binnen te richten wanneer er onvoldoende aandacht is voor veiligheid, keuzevrijheid en helpende ankers.
Daarnaast botste ik in mijn zoektocht naar maatwerk vaak op versnippering. Ik miste een centrale plek met uitgewerkte werkvormen, cliëntvriendelijke worksheets en praktische oefeningen om cliënten ook tussen de sessies door verder op weg te helpen.
Wat levert de mindfulness-in-actie toolbox je op?
Deze toolbox is een praktische verzameling van werkvormen en worksheets rond mindfulness voor psychologen, coaches en therapeuten. Het omvat werkvormen die je kan inzetten tijdens je sessies, aangevuld met worksheets waarmee cliënten thuis verder kunnen oefenen, reflecteren en vaardigheden verder kunnen ontwikkelen
Met deze toolbox:
maak je mindfulness toegankelijk via denken, voelen én doen
krijg je meer mogelijkheden om mindfulness aan te bieden dan alleen meditatie, stilzitten of klassieke afstemoefeningen
werk je op meer traumasensitieve manier rond mindfulness, met aandacht voor veiligheid, keuzevrijheid en helpende ankers
werk je doelgericht met mindfulness zonder de afstemming op je cliënt te verliezen
beschik je over een ruime verzameling werkvormen waaruit je meteen kan putten
geef je cliënten worksheets mee met duidelijke info en oefeningen voor tussen de sessies
veranker je inzichten en kan je cliënt thuis verder aan de slag
bespaar je tijd omdat je niet telkens opnieuw werkvormen moet zoeken of aanpassen
Zo heb je meteen een stevige basis om flexibel met ACT aan de slag te gaan.
Wat zit er in de mindfulness-in-actie toolbox?
Concreet krijg je:
Bijna 115 pagina's praktijkmateriaal
16 uitgewerkte werkvormen voor hulpverleners om tijdens de sessie te gebruiken, met doel, doelgroep en toepassing
24 bijhorende worksheets voor cliënten om nadien mee te geven als huiswerk voor verdere verankering: printbaar én digitaal invulbaar (PDF)
Elke werkvorm bevat een oefening voor tijdens de sessie én één of meerdere bijhorende huiswerkopdrachten o.v.v. worksheets
Werkvormen voor verschillende soorten cliënten
denk- en reflectieoefeningen (ingang denken)
meditatieoefeningen (ingang voelen)
actiegerichte opdrachten (ingang doen)
Als extra handige overzichten om de automatische piloot van je cliënt in kaart te brengen:
overzicht van vecht- en vluchtstrategieën
overzicht van lastige gedachten
overzicht van gevoelens
Werkvormen doen: reflectieoefeningen
Psycho-educatie en inzichtgevende werkvormen voor tijdens de sessie, aangevuld met één of meerdere worksheets die helpen om inzichten te verdiepen en te verankeren tussen sessies.
Psycho-educatie mindfulness
Mindfulness via verhalen en metaforen (3 varianten)
Automatische piloot opmerken en registreren (2 varianten)
Werkvormen voelen: meditatieoefeningen
Volledig uitgeschreven instructies voor begeleide meditatieoefeningen tijdens de sessie, aangevuld met worksheets die helpen om inzichten te verdiepen en te verankeren tussen sessies. De oefeningen volgen een duidelijke leerlijn van buiten naar binnen: van aandachtsankers verkennen (zoals zintuigen, beweging en ademhaling), naar het observeren van lichamelijke gewaarwordingen en vervolgens gedachten en gevoelens.
Ankeren via de zintuigen
Ankeren via de ademhaling
Lichamelijke gewaarwordingen observeren
Gedachten observeren
Emoties observeren
Lichaam, gedachten en emoties observeren - integratie (2 varianten)
Een aangenaam moment observeren
Een moeilijk moment observeren
Werkvormen doen: actieoefeningen
Praktische mindfulnessoefeningen om mindfulness al doende te verkennen tijdens de sessie, aangevuld met worksheets die helpen om inzichten te verdiepen en te verankeren tussen sessies.
Mindful handelen
Mindful wandelen of hardlopen
Mindful tekenen
Mindful fotograferen
Mindful schrijven
Mindful inchecken vanuit actie en beweging
Sommige cliënten zijn zodanig overprikkeld dat mindfulness bijzonder uitdagend lijkt. Je kan het wat vergelijken met een hogesnelheidstrein. Als je op deze manier door het leven raast, kan je niet plots remmen en stilstaan. Je moet eerst leren vertragen, zodat er stap voor stap ruimte ontstaat om meer aanwezig te zijn.
Lange tijd worstelde ik zelf met de vraag of stressregulatie wel een plek kan krijgen binnen ACT. ACT gaat tenslotte over acceptatie en bereidheid. Interventies die het zenuwstelsel actief proberen te beïnvloeden, leken daar soms haaks op te staan.
Toch merkte ik gaandeweg dat regulatie en acceptatie elkaar niet hoeven uit te sluiten. Soms helpt stressregulatie net om voldoende veiligheid en stabiliteit te creëren, zodat mindfulness mogelijk wordt. Regulatie wordt dan geen eindpunt, maar een opstap naar mindfulness.
Daarom ontvang je als bonus bij de mindfulness-in-actie toolbox een bundel met stressregulatie-oefeningen die je flexibel kan inzetten, met worksheets voor denken, voelen én doen:
Bonus: stressregulatie bundel
Butterfly hug (voelen)
Je ademhaling vertragen (voelen)
Progressieve spierontspanning (voelen)
Spanning actief ontladen (doen)
Wat is de window of tolerance (denken)
Jouw window of tolerance (denken)
De treinmetafoor (denken)
54321 (voelen)
Psycholoog met meer dan 20 jaar ervaring in training, coaching en psychotherapie. Al jaren begeleid ik met veel plezier mensen naar een leven op hun eigen voorwaarden.
ACT is daarbij mijn trouwe bondgenoot, omdat deze methode voor mij heel compleet aanvoelt. Waardenwerk, actiegerichte coaching, mindfulness, leren omgaan met lastige gedachten en gevoelens… Alles komt aan bod, ondersteund door een rijk aanbod aan praktische tools en werkvormen.
Maar tegelijk miste ik één ding: ACT-tools die ik flexibel kon inzetten voor verschillende types cliënten. Ik verloor zóveel tijd door steeds opnieuw te moeten zoeken naar werkvormen. Waarom bestond er geen grote ACT-encyclopedie waaruit ik kon putten? Geen strak protocol, maar losse werkvormen die ik meteen kon inzetten? Iets om ACT doelgericht én procesgericht in te zetten in mijn gesprekken?
Daarom begon ze zelf te maken. En die kennis en ervaring wil ik nu heel erg graag met je delen. Want met deze toolbox heb jij eindelijk het ACT-naslagwerk waar ik zelf zo lang naar gezocht heb.
FAQs
-
Nee. Je hoeft geen ACT-specialist te zijn om ermee aan de slag te gaan. De infofices en wotksheets zijn helder opgebouwd en bevatten geen vakjargon, zodat je ze direct kan inzetten met je cliënten. Bovendien omvat de toolbox ook minder ‘typische’ ACT oefeningen, geïnspireerd op andere therapeutische stromingen. Dat maakt het geschikt voor psychologen, coaches en therapeuten met diverse achtergronden.
-
Voor psychologen, coaches en therapeuten die met mindfulnessaan de slag willen gaan op een doelgerichte manier, zonder in te boeten aan maatwerk. Je kan net die oefeningen kiezen die passen bij de ingang van je cliënt, of die nu vooral denkt, voelt of doet. Je hoeft je dus niet te beperken tot meditatie. Ook is de toolbox zodanig opgebouwd dat traumasensitief werken mogelijk wordt.
-
Mindfulness is breed inzetbaar en kan binnen heel wat vormen van begeleiding een waardevolle vaardigheid zijn. Zeker wanneer mensen vastlopen in automatische patronen, overspoeld raken door gedachten of emoties, of het gevoel hebben voortdurend “aan” te staan, kan mindfulness helpen om opnieuw meer bewustzijn en keuzevrijheid te ervaren
Toch zijn er situaties waarin het extra helpend kan zijn, bijvoorbeeld:
stress- en burn-outklachten: leren stilstaan en signalen van het lichaam leren herkennen
piekeren en angstklachten: gedachten leren observeren zonder er volledig in meegesleept te worden
depressieve klachten: minder vast komen te zitten in negatieve gedachtenpatronen en automatische piloot
slaapproblemen: het denken leren kalmeren, waardoor inslapen makkelijker wordt en de slaapkwaliteit verbetert
chronische pijn: anders leren omgaan met de sensatie van pijn, waardoor de lijdensdruk afneemt.
concentratieproblemen: leren om de aandacht te trainen en terug te brengen.
-
De kracht van deze toolbox is dat je volledig op maat kan werken. Jij kiest de werkvorm die past bij het moment in het proces én bij de ingang van je cliënt, of die nu vooral denkt, voelt of doet.
Elke werkvorm bevat een fiche voor de hulpverlener met doelgroep, doel en concrete handvatten om de oefening samen met je cliënt in de sessie te doen.
Daarnaast krijg je één of meerdere bijhorende worksheets die je kan meegeven aan je cliënt. Deze helpen om verder te oefenen, te reflecteren, inzichten te verdiepen en vaardigheden te verankeren tussen de sessies door.
Zo beschik je niet alleen over werkvormen voor tijdens gesprekken, maar ook over praktisch materiaal dat cliënten ondersteunt om wat ze leren toe te passen in hun dagelijks leven.
-
De toolbox bevat bijna 115 pagina’s. 16 werkvormen (fiches voor de hulpverlener) met bijhorende worksheets voor de cliënt (24 in het totaal). Van reflectie- en denkoefeningen tot meditatieoefeningen en actiegerichte opdrachten.
Klaar om te starten?
Met de mindfulness-in-actie toolbox heb je bijna 115 pagina’s aan kant-en-klaar materiaal in handen.
Alles wat je nodig hebt om cliënten te begeleiden naar meer aanwezigheid in het hier-en-nu, zonder uren voorbereiding.
Begin vandaag al met mindfulness op een manier die écht past bij jou en je cliënt.
