Psycholoog met een pen en ACT-fan van het eerste uur.
Al bijna twintig jaar werk ik als psychotherapeut, coach en trainer. In die rol ben ik steeds op zoek geweest naar de sweet spot tussen cliënten doelgericht helpen en vaardigheden aanleren enerzijds, en ruimte laten voor hun unieke verhaal, proces en noden anderzijds.
Toen ik met ACT begon te werken, vond ik dat best een uitdaging. ACT biedt een schat aan praktische oefeningen en werkvormen om cliënten in beweging te brengen. Toch merkte ik al snel dat niet elke interventie bij elke cliënt even goed ‘landde’, wat de therapie niet ten goede kwam.
Dankzij mijn opleiding en ervaring met integratieve psychotherapie ontdekte ik ook waarom: het probleem was meestal niet de oefening zelf, maar een gebrek aan afstemming op de cliënt.
Elke cliënt is anders.
Sommige cliënten zitten vooral in hun hoofd. Ze houden van denken, reflecteren en inzicht verwerven. Anderen worden vooral gestuurd door emoties en hebben meer nood aan voelen, ervaren en lichaamsgerichte oefeningen. En nog anderen willen vooral doen, experimenteren en in actie komen.
Klassieke mindfulnessoefeningen onder de vorm van meditatie en stilzitten vielen bij de gemiddelde doener dan ook niet altijd in goede aarde. En voelers zitten vaak niet te wachten op een defusieoefening waarbij ze hun gedachten moeten uitspreken met een gek stemmetje. Maar wanneer ik ACT-interventies beter afstemde op de ingang van de cliënt, zag ik iets veranderen. Mensen kwamen veel gemakkelijker in beweging.
Die zoektocht vormde de basis van Anders met ACT.
Ik begon ACT-tools te ontwikkelen voor denkers, voelers en doeners, én dit voor de verschillende ACT-processen. Want ik ontdekte dat ACT-processen vaak eenzijdig vertrekken vanuit één ingang. Waardenwerk krijgt bijvoorbeeld vaak een cognitieve invulling via reflectieopdrachten en invulbladen. Mindfulness wordt dan weer regelmatig herleid tot meditatie. Terwijl er zoveel meer mogelijk is.
Vanuit die overtuiging ontwikkel ik praktische materialen die hulpverleners helpen om ACT beter af te stemmen op de cliënt. Zodat je niet hoeft te kiezen tussen structuur en afstemming, tussen doelgericht werken met behulp van praktische tools en ruimte voor het unieke proces van de cliënt.
Zodat ook jij anders kan werken met ACT.
Het begin van een persoonlijk avontuur
Dat veranderde toen ik stopte met zoeken in mijn hoofd en gewoon begon te experimenteren. Dankzij ACT wist ik dat het zinvol kan zijn om terug te kijken naar wat je als kind graag deed. Want als kind ben je nog helemaal vrij, los van allerlei verwachtingen waaraan je denkt te moeten voldoen.
En bij mij was dat schrijven.
Als tienjarig meisje schreef ik gedichten, verhaaltjes en korte teksten, gewoon voor de fun. Daarom besloot ik dat opnieuw te gaan doen. Eerst voor mezelf, later via mijn Instagramaccount @depoëziepsycholoog. ACT was daarbij, eerder toevallig (of misschien ook niet ;-)), vaak een bron van inspiratie.
Zo ontstond plots het idee voor een kaartendeck. En van daaruit groeide Anders met ACT.
Die ervaring bevestigde voor mij wat ik ook in therapie steeds opnieuw zag: soms ligt de ingang niet in denken en analyseren, maar in voelen, ervaren of gewoon doen. Waardenwerk hoeft zich niet te beperken tot reflectie, want betekenis vind je niet altijd in je hoofd. Soms ontdek je pas wat belangrijk voor je is door het te ervaren. Door onderweg te zijn en al doende te ontdekken.
Dat ACT-processen niet altijd via de klassieke weg voor beweging zorgen, ontdekte ik ook bij mezelf.
Naast mijn werk als psycholoog was ik al jaren op zoek naar iets wat me energie gaf, naast mijn werk met cliënten. Een creatieve uitlaatklep waarbij ik niet 100% van mijn tijd moest jongleren met agenda’s en verwachtingen van anderen.
Lange tijd probeerde ik in mijn hoofd te bedenken wat dan dan moest zijn. Alle standaard waardenoefeningen, reflectieopdrdachten en vragenlijstjes passeerde de revue. Ze gaven echter weinig antwoorden...
En achteraf gezien was schrijven altijd al een verlengstuk van mijn werk als psycholoog.
Doorheen de tijd ontdekte ik dat gesprekken enorm waardevol zijn, maar niet altijd voldoende om blijvende verandering te creëren. Wat besproken werd in een sessie bleef soms niet hangen bij cliënten. Of ze kregen het op de één of andere manier toch moeilijk omgezet naar vaardigheden in hun dagelijks leven.
Ik merkte dat het hielp om cliënten iets tastbaar mee naar huis te geven: een worksheet met uitleg over ACT in mensentaal. Een reflectie-opdracht. Of een oefening om verder te oefenen met wat er in de sessie was gebeurd.
Gaandeweg creëerde ik een verzameling worksheets, oefeningen en werkvormen. Want ik miste ook een soort van ‘allomvattende ACT-toolbox’ waaruit ik kon putten. Iets waarmee ik makkelijk op maat van mijn cliënt kon blijven werken.
ACT heeft een enorme rijkdom aan metaforen, oefeningen en werkvormen, maar er is ook veel versnippering. En als het al gebundeld is, dan is dat vaak onder de vorm van een protocol of boek waaruit je moet kopiëren. Lees: kiezen tussen eenheidsworst of eindeloos veel tijd verliezen. Tijd die je liever aan je gesprekken besteedt.
De tools van Anders met ACT zijn uit mijn eigen zoektocht gegroeid. En die wil ik nu heel graag met je delen.
Je kan mijn ACT-materialen gebruiken tijdens je sessies of meegeven als huiswerkopdracht. En vooral: je kan ze flexibel inzetten, afgestemd op de cliënt die voor je zit.
Want niet elke cliënt leert op dezelfde manier. Sommigen komen in beweging via inzicht en reflectie, anderen via voelen of doen.
Mijn tools zijn gebaseerd op bijna twintig jaar praktijkervaring als psycholoog, coach en trainer. Ze zijn ontstaan vanuit de overtuiging dat ACT niet alleen begrepen, maar ook geoefend, ervaren en toegepast moet kunnen worden in het dagelijkse leven.
Daarom ontwikkel ik materialen die helpen om ACT af te stemmen op de cliënt én om inzichten beter te verankeren tussen sessies door.
Om niet alleen te praten over verandering, maar ze ook mogelijk te maken.
En dat wens ik jou en je cliënten van harte toe.
Mijn pad
Erkend klinisch psycholoog: 294493 (visumnummer)
Na mijn studies arbeids- en organisatiepsychologie ben ik enkele jaren aan de slag gegaan als loopbaancoach. Daar deed ik niet alleen ervaring op in het begeleiden van mensen uit allerlei werksettings, maar ontdekte ik ook mijn plezier in het ontwikkelen van tools die het coachingsproces versterken.
Later ben ik gestart als psycholoog aan Universiteit Antwerpen, waar ik tot vandaag nog deeltijds werk. In die rol heb ik veel klinische ervaring opgedaan via training, coaching en psychotherapie. Ook hier bleef het maken van materialen en werkvormen een rode draad.
Zo ben ik co-auteur van twee boeken: Kijken of Kiezen (over studie- en beroepskeuze) en Prettig Perfect (over perfectionisme ). Ik organiseer en geef ook opleidingen aan docenten, steeds met de insteek om theorie praktisch en bruikbaar te vertalen.
Bijleren is voor mij vanzelfsprekend: ik volgde onder meer een vierjarige opleiding tot integratief psychotherapeut en diverse opleidingen in Acceptance and Commitment Therapy (ACT Academie, Tim Batink), alsook opleidingen over trauma, stress en burn-out (EMDR, polyvagaal theorie ...).
